Kennis
Kiespijn
Kiespijn kan zeurend, kloppend of juist kort en scherp zijn. Wat erachter kan zitten, wat u tijdelijk zelf kunt doen en wanneer u een tandarts belt.
Heeft u een snel groeiende zwelling, moeite met slikken of ademen, of pijn na een ongeluk? Lees dan direct wat u moet doen op Tandheelkundige spoed.
Wat is kiespijn?
Kiespijn is pijn in of rond een tand of kies. De pijn kan steeds aanwezig zijn, zeurend of kloppend. Het kan ook gaan om pijn die opkomt bij iets kouds, warms of zoets, of bij koude lucht.
Soms is niet meteen duidelijk welke tand of kies de pijn veroorzaakt. De tandarts kan dat onderzoeken, bijvoorbeeld door op de tanden te tikken en een röntgenfoto te maken.
Mogelijke oorzaken
- Gaatjes (cariës). Tandbederf dat niet of te laat wordt behandeld, kan steeds dieper in de tand komen.
- Een ontsteking van de zenuw of rond de wortelpunt. Als bacteriën in de kern van de tand komen, kan er een ontsteking ontstaan. Meer hierover leest u bij Wortelkanaalbehandeling.
- Een abces. Een ophoping van pus door een ontsteking. Dat kan pijn geven bij kauwen of drukken op de tand, en soms een sterke zwelling van de wang.
- Ontstoken tandvlees of parodontitis. Ook door een tandvleesaandoening kan een abces ontstaan.
- Blootliggende tandhalzen of tanderosie.
Welke oorzaak er achter de pijn zit, kan alleen de tandarts vaststellen. Houdt de pijn aan of komt hij steeds terug, vraag dan advies aan uw tandarts.
Wanneer kan het wachten?
Krijgt u ’s avonds plotseling kiespijn, dan is dat vervelend, maar meestal geen reden voor de avond- of nachtdienst. Neem een pijnstiller en bel overdag uw eigen tandarts.
Bij aanhoudende kiespijn neemt u zo snel mogelijk contact op met uw tandarts.
Wanneer neemt u dezelfde dag contact op?
- Bij hevige pijn.
- Bij een dikke wang of een kloppend gevoel. Dat kan wijzen op een flinke ontsteking.
- Bij een dikke wang met koorts: bel uw tandarts of uw huisarts.
- Bij koorts of pijn in uw kaak na een behandeling bij de tandarts.
- Bij een kind met veel pijn. Kinderen worden zo snel mogelijk geholpen.
Tijdens werktijd belt u uw eigen tandarts. ’s Avonds en in het weekend kunt u de tandartsspoeddienst bellen. Bel altijd eerst: aan de telefoon hoort u of u kunt komen.
Wanneer is het spoed?
Bel direct 112 bij levensbedreigende klachten, zoals een zwelling in mond, kaak of hals waardoor u moeite heeft met ademen of slikken.
Neem een dikke wang altijd serieus: als de zwelling groter wordt, kunnen er problemen met slikken of ademen ontstaan.
Wat er verder als tandheelkundige spoed geldt en welk nummer u buiten werktijd belt, leest u op Tandheelkundige spoed.
Wat kunt u tijdelijk zelf doen?
- Begin met paracetamol. Dat werkt meestal goed en heeft de minste bijwerkingen. Volwassenen mogen 3 tot 4 keer per dag 1 tot 2 tabletten van 500 mg nemen, met een maximum van 8 tabletten (4 gram) per dag. Voor sommige mensen geldt een lagere maximale dosis; lees altijd de bijsluiter.
- Helpt paracetamol niet genoeg? Dan kan ibuprofen een optie zijn. Lees eerst de bijsluiter: ibuprofen is niet voor iedereen geschikt, bijvoorbeeld als u andere medicijnen gebruikt, een ziekte heeft of 60 jaar of ouder bent. Vraag bij twijfel uw huisarts of apotheker.
- Gebruikt u bloedverdunners? Overleg dan met uw apotheek of arts voordat u een pijnstiller gebruikt die u niet is voorgeschreven.
Wat kunt u beter niet doen?
- Meer pijnstillers nemen dan in de bijsluiter staat.
- Ibuprofen of vergelijkbare ontstekingsremmende pijnstillers langer dan een week gebruiken zonder overleg met uw huisarts.
- Aanhoudende of steeds terugkerende pijn laten rusten zonder de oorzaak door uw tandarts te laten beoordelen.
Kiespijn bij kinderen
Ook kinderen kunnen kiespijn of tandpijn hebben, bijvoorbeeld door een gaatje in een tand of kies, of een ontsteking in de wortel. In melktanden kunnen ook gaatjes komen, en die moeten ook worden behandeld. Een donkere verkleuring of witte vlekjes op tanden of kiezen kunnen signalen zijn van een beginnend gaatje.
Wat kunt u als ouder doen?
- Begin met paracetamol. Dat mag vanaf 3 maanden. Hoeveel uw kind mag hebben, hangt af van het gewicht en de leeftijd: houd u aan de bijsluiter. Paracetamol is er als drank, tablet, kauwtablet en zetpil. Is uw kind jonger dan 3 maanden, overleg dan altijd eerst met de huisarts.
- Ibuprofen alleen na overleg. Helpt paracetamol niet genoeg, bespreek dan eerst met de huisarts of ibuprofen mag. Geef ibuprofen niet langer dan 3 dagen, en geef paracetamol en ibuprofen nooit tegelijk.
- Doet eten of drinken pijn? Geef de paracetamol dan een half uur voor het eten of drinken. Vermijd zure dranken, frisdrank, sap, pittig eten en hard eten met scherpe randjes. Blijf zacht poetsen met fluoridetandpasta.
- Wisselen van tanden doet bij de meeste kinderen geen pijn. Heeft uw kind er toch last van, dan kan een koud kompres op de wang of kinderparacetamol helpen. Houdt de pijn aan, ga dan naar de tandarts.
Wanneer belt u?
- De tandarts bij kiespijn, tandpijn of kaakpijn, en bij pijn of koorts na een behandeling bij de tandarts. Kinderen met (hevige) pijn worden zo snel mogelijk geholpen.
- De huisarts als uw kind een dikke wang met koorts heeft, weinig of niet drinkt of plast, steeds huilt of kreunt, suf is of erg ziek lijkt.
- Buiten werktijd belt u de tandartsspoeddienst. Wat als spoed geldt, leest u op Tandheelkundige spoed.
Is er een tand uitgevallen of afgebroken na een val of klap? Lees dan direct Tandletsel.
Wat doet de tandarts?
De tandarts zoekt eerst de oorzaak. Bij een abces volgt, afhankelijk van de oorzaak, bijvoorbeeld een wortelkanaalbehandeling of een grondige reiniging onder het tandvlees. Bij een sterk gezwollen tandvlees met veel pus wordt het abces eerst ontlast. Bij heftige, aanhoudende pijn worden soms antibiotica voorgeschreven.